Tôi vinh dự được lựa chọn tham dự hội nghị quốc tế Ritual and Materiality in Buddhism and Asian Religions tại Đại học Princeton. Hội nghị diễn ra từ ngày 13 đến 15 tháng 6 năm 2023, trong khuôn khổ chuyến lưu trú khoảng một tuần của tôi tại Princeton. Chỉ 20 nghiên cứu sinh tiến sĩ được chọn từ gần 90 hồ sơ đến từ châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ. Chính tính cạnh tranh của quá trình tuyển chọn khiến chuyến đi này trở thành một dấu mốc quan trọng trong quá trình đào tạo tiến sĩ của tôi.
Chương trình quy tụ 21 học giả, một diễn giả chính, hai học giả phản biện và 20 nghiên cứu sinh tiến sĩ được mời. Hội nghị do Princeton University Buddhist Studies Workshop tổ chức, với sự tài trợ chính của Glorisun Global Buddhist Network và sự hỗ trợ của Tang Center for East Asian Art, Humanities Council, Program in East Asian Studies, Center for Culture, Society and Religion và Department of Religion của Princeton. Mục tiêu không phải chỉ đặt các trường hợp nghiên cứu cạnh nhau, mà là tạo đối thoại giữa lịch sử tôn giáo, lịch sử mỹ thuật, văn hiến học, nghiên cứu văn học và nhân học quanh một câu hỏi chung: nghi lễ được vật chất hóa qua đồ vật, hình ảnh, văn bản, cơ thể và không gian như thế nào?
Princeton: lịch sử và tầm quan trọng học thuật
Được thành lập năm 1746 với tên College of New Jersey, Princeton là cơ sở giáo dục đại học lâu đời thứ tư tại Hoa Kỳ. Sau những giai đoạn đầu ở Elizabeth và Newark, trường chuyển đến Princeton năm 1756 cùng với việc xây dựng Nassau Hall. Tòa nhà này gắn với Trận Princeton năm 1777 và từng là nơi họp của Congress of the Confederation trong một thời gian ngắn vào năm 1783. Trường chính thức mang tên Princeton University từ năm 1896, còn Graduate School được tổ chức vào đầu thế kỷ XX. Chiều sâu lịch sử ấy vẫn hiện diện rõ trong kiến trúc của khuôn viên.
Princeton cũng là một trung tâm quan trọng của Phật học và Đông Á học. Department of Religion, Program in East Asian Studies, Tang Center for East Asian Art và Buddhist Studies Workshop tạo ra một môi trường nơi văn bản, đồ vật, thực hành và hình ảnh có thể được nghiên cứu cùng nhau. Cấu trúc học thuật này rất gần với cách tôi tiếp cận mỹ thuật Phật giáo: không coi tác phẩm như một sản phẩm tạo hình biệt lập, mà như văn hóa vật chất gắn với người phát nguyện, công năng nghi lễ và các mạng lưới lưu chuyển.
Nghi lễ và tính vật chất
Các tham luận tập trung vào tính vật chất cụ thể của tôn giáo: thủ bản và nghi quỹ in, hội họa, điêu khắc, bùa chú, xá-lợi, pháp khí, công nghệ nghi lễ và sự tham gia của cơ thể. Các bài viết được lưu hành trước để dành phần lớn thời gian tại hội nghị cho thảo luận. Cách làm này buộc mỗi đồ vật phải được đặt lại trong một chuỗi hành động gồm cử chỉ, di chuyển, tụng niệm, cúng dường và thao tác.
Trong danh sách chính thức của các nghiên cứu sinh tham dự, đề tài của tôi được giới thiệu dưới tên The Evolution of Buddhist Art at the Korean Court in Connection with its Donors (14th to 16th Centuries). Cách diễn đạt này đặt nghiên cứu của tôi ngay vào trung tâm của hội nghị: hiểu hình ảnh Phật giáo từ những người đặt làm, hoàn cảnh khiến chúng trở nên cần thiết và những thực hành đem lại cho chúng hiệu lực tôn giáo và chính trị.
Shu-fen Liu và bài keynote về tín ngưỡng La-hán
Bài keynote do Shu-fen Liu thuộc Institute of History and Philology, Academia Sinica trình bày. Bà là chuyên gia về lịch sử xã hội và tôn giáo Trung Quốc thời trung đại. Bài giảng liên kết văn khắc trên bia, tín ngưỡng hang động La-hán và bộ tranh Năm trăm La-hán nổi tiếng của Daitokuji, được vẽ tại Ningbo trong khoảng 1178–1188. Đây là một minh họa đặc biệt sáng rõ về cách một niềm tin có thể đồng thời vật chất hóa trong cảnh quan linh thiêng, văn khắc, hình ảnh và thực hành sùng kính.
Ban tổ chức và các học giả tham dự
Hội nghị do Stephen F. Teiser và Shih-shan Susan Huang đồng tổ chức. Teiser, khi đó là giáo sư tôn giáo học tại Princeton và nay là D. T. Suzuki Professor in Buddhist Studies and Professor of Religion Emeritus, nghiên cứu kinh điển Phật giáo, thủ bản, nghi lễ và các tự viện hang động ở Trung Quốc. Susan Huang, T. T. and W. F. Chao Professor tại Rice University, nghiên cứu văn hóa thị giác và vật chất của Phật giáo và Đạo giáo ở Trung Quốc và Đông Á, đặc biệt là hội họa, in ấn và sự lưu chuyển của hình ảnh. Sự kết hợp của hai học giả tạo nên sự cân bằng mạnh giữa lịch sử tôn giáo, văn bản, hình ảnh và đồ vật.
Hai học giả phản biện mở rộng khung nghiên cứu này. Laurel Kendall, nhà nhân học và giám tuyển tại American Museum of Natural History, nổi tiếng với nghiên cứu về tôn giáo dân gian, shaman giáo và tính vật chất của vật thiêng tại Hàn Quốc, Việt Nam và Đông Nam Á. Justin McDaniel, giáo sư tại University of Pennsylvania, nghiên cứu tôn giáo Đông Nam Á, thủ bản, mỹ thuật và kiến trúc Phật giáo cũng như thực hành tôn giáo trong đời sống.
Một số diễn giả đặc biệt gần với địa hạt nghiên cứu của tôi. Youn-mi Kim nghiên cứu mỹ thuật và nghi lễ Phật giáo Hàn Quốc; Seunghye Lee, giám tuyển tại Leeum Museum of Art, nghiên cứu mỹ thuật và kiến trúc Phật giáo Trung Quốc và Hàn Quốc; Sujung Kim nghiên cứu Phật giáo Nhật Bản và Hàn Quốc qua nguồn văn bản và vật chất; Maya Stiller nghiên cứu mỹ thuật, văn hóa thị giác và cảnh quan linh thiêng của Hàn Quốc. Những cuộc gặp này có ý nghĩa trực tiếp với nghiên cứu của tôi về Koryŏ và giai đoạn đầu Chosŏn.
Các nghiên cứu sinh tại Princeton cũng đóng vai trò quan trọng trong khâu tổ chức. Kentaro Ide, Sinae Kim và Junbin Tan tham gia chuẩn bị và điều phối học thuật. Điều này củng cố một điểm rất đáng giá: các nghiên cứu sinh được mời không chỉ là người nghe, mà được tích hợp vào một cộng đồng trao đổi xoay quanh những công trình đang tiến hành.
Một tuần học hỏi và kết nối
Điều tôi nhớ nhất từ tuần lễ này là cơ hội lắng nghe các chuyên gia về những khu vực, thời kỳ và nguồn tư liệu rất khác nhau rồi so sánh phương pháp của họ. Với một nhà sử học mỹ thuật, việc nghe một nhà nhân học phân tích hiệu lực của pháp khí, một nhà sử học đọc văn khắc hay một học giả tôn giáo học tái dựng trình tự nghi lễ làm thay đổi cách nhìn tác phẩm. Tính vật chất không còn chỉ là thuộc tính của đồ vật, mà trở thành điều kiện để đồ vật có thể hành động.
Được chọn là một trong 20 nghiên cứu sinh từ gần 90 ứng viên vì thế không chỉ là một danh dự trừu tượng, mà là cơ hội thực sự bước vào một mạng lưới quốc tế nghiên cứu tôn giáo và văn hóa vật chất châu Á. Với nghiên cứu của tôi, chuyến đi củng cố một xác tín phương pháp: lịch sử mỹ thuật Phật giáo trở nên phong phú hơn khi được viết từ các mối quan hệ giữa hình ảnh, người phát nguyện, không gian, cử chỉ và công năng nghi lễ.
Thông tin chính
Đại học: Princeton University, Princeton, New Jersey.
Hội nghị: Ritual and Materiality in Buddhism and Asian Religions.
Thời gian: 13–15 tháng 6 năm 2023; lưu trú khoảng một tuần.
Tuyển chọn nghiên cứu sinh: 20 người từ gần 90 hồ sơ.
Chương trình: 21 học giả, một keynote, hai học giả phản biện.
Keynote: Shu-fen Liu, Academia Sinica.
Phản biện: Laurel Kendall và Justin McDaniel.
Đồng tổ chức: Stephen F. Teiser và Shih-shan Susan Huang.
Tài trợ chính: Glorisun Global Buddhist Network.
Địa điểm: McCosh Hall 50 và Frist Campus Center 302.